Ở Cữ Là Gì? Thời Gian Ở Cữ & Kinh Nghiệm Ở Cữ Khoa Học

ở cữ là gì
BS. CKI. To Van Vinh

Tư vấn chuyên môn bài viết

BS. CKI. Tô Văn Vinh

Chuyên khoa Sản Phụ Khoa - Bệnh viện Từ Dũ

Đặt Lịch Hẹn Xem hồ sơ

Sau khi sinh mẹ cần có thời gian ở cữ để hồi phục sức khỏe một cách nhanh chóng. Vậy ở cữ là gì? Thời gian ở cữ là bao lâu và kinh nghiệm ở cữ đúng cách như thế nào? Hãy cùng FELISA MOMSPA trả lời các thắc mắc này ở bài viết dưới đây nhé.

Ở cữ là gì?

Ở cữ là khoảng thời gian để sản phụ nghỉ ngơi, tẩm bổ để cơ thể nhanh chóng hồi phục sau hành trình sinh nở vất vả. Tất cả phụ nữ đều cần có thời gian và cần được tạo điều kiện tốt nhất trong quá trình ở cữ. Hơn nữa, ở cữ phải đủ thời gian, đúng cách mới có thể nhanh chóng hồi phục sức khỏe, hạn chế những ảnh hưởng do sinh nở về lâu dài như đau đầu, đau lưng, rối loạn tâm thần.

Khoảng thời gian ở cữ được nhiều quốc gia, trong đó có nước ta rất chú trọng để mẹ bầu có thể hồi phục cả về mặt thể chất và lấy lại tinh thần sau quá trình mang thai, sinh nở vất vả.

Ở cữ là gì
Ở cữ là khoảng thời gian cần thiết để mẹ hồi phục sức khỏe sau sinh

Vì sao cần chú ý đến giai đoạn ở cữ?

Ở cữ là gì và vì sao phải quan tâm chú ý tới giai đoạn này? Bởi khi sinh con, người mẹ phải chịu qua rất nhiều đau đớn ước tính lên tới 57 đơn vị đau giống như bị gãy cùng lúc 20 cái xương sườn. Sau sinh, mẹ còn phải đối mặt với rất nhiều vấn đề như trầm cảm sau sinh, băng huyết, áp xe, tắc sữa, hậu sản, rụng tóc… Những ảnh hưởng to lớn đến sức khỏe là như vậy nên sản phụ cần có thời gian để nghỉ ngơi và hồi phục sức khỏe. Việc ở cữ mang lại những lợi ích như:

  • Hồi phục thể trạng: Mang thai và sinh con khiến phụ nữ tiêu tốn nhiều sức khoẻ, năng lượng, dưỡng chất cho bào thai. Ở cữ giúp mẹ lấy lại được một thể trạng khỏe mạnh như ban đầu.
  • Ngăn ngừa nguy cơ hậu sản: Kiêng cữ khi ở cữ có thể giúp mẹ tránh được nguy cơ mắc một số bệnh lý hậu sản như đau lưng, thoái hoá và đau nhức xương khớp, thoát vị đĩa đệm, suy giảm thính lực…
  • Bảo vệ con, giúp con phát triển khỏe mạnh: Mẹ ở cữ sẽ được bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết, sức khỏe cải thiện là tiền đề giúp trẻ hấp thu tốt hơn các dưỡng chất từ sữa mẹ, giúp quá trình phát triển của trẻ được tốt hơn.
chăm sóc giai đoạn ở cũ
Mẹ bầu cần chú ý đến giai đoạn ở cữ để hạn chế ảnh hưởng đến sức khỏe sau này

>> Xem thêm: Sạm da sau sinh

Thời gian ở cữ là bao nhiêu ngày?

Như các cụ thời xưa quan niệm rằng phụ nữ phải ở cữ đủ 3 tháng 10 ngày. Tuy nhiên, nếu đã hiểu về bản chất của ở cữ, thì chúng ta có thể thấy rằng không có một mốc thời gian cụ thể cho việc ở cữ trong bao lâu. Hiện nay, thời gian ở cữ sau khi sinh thường ngắn hơn và tuỳ thuộc vào thể trạng cũng như mức độ phục hồi sức khoẻ của phụ nữ sau sinh.

Nếu sức khoẻ của sản phụ ổn định thì sau khoảng 1 tháng, mẹ có thể thúc thời gian ở cữ và quay lại sinh hoạt như bình thường. Trường hợp mẹ phục hồi sức khoẻ nhanh hơn thì thời gian ở cữ có thể rút ngắn hơn. Mặc dù vậy, mẹ nên dành thời gian ở cữ nghỉ ngơi đến khi cơ thể khoẻ mạnh hoàn toàn bởi đây là khoảng thời gian quan trọng với sức khoẻ của sản phụ và em bé.

Ở cữ bao lâu
Tùy theo tình trạng sức khỏe của mẹ mà thời gian ở cữ sẽ khác nhau

>>> Xem thêm: Thực hành chăm sóc bà mẹ ở cữ sau sinh và trầm cảm sau sinh ở Tiếng Trung quần thể: Một đánh giá có hệ thống – Journals Plos One

Kinh nghiệm ở cữ đúng cách và khoa học

Nếu mẹ đã biết ở cữ là gì cũng như lý do phải ở cữ, thì mẹ nên áp dụng những kinh nghiệm dựa trên cơ sở khoa học để có thể nhanh chóng phục hồi sức khoẻ, lấy lại vóc dáng cũng như đảm bảo đủ sữa cho con ở giai đoạn này;

Về vấn đề tắm gội: Mẹ có thể tắm rửa gội đầu sau khi sinh 2-3 ngày bằng nước ấm. Việc tắm gội sẽ giúp làm sạch da, thông thoáng lỗ chân lông, hạn chế viêm da, nấm ngứa hoặc nhiễm trùng da. Mẹ có thể đun nước bồ kết pha với nước ấm để gội đầu sau đó nhanh chóng sấy khô. Đối với tắm, mẹ cũng nên tắm nhanh, sử dụng nước ấm, tắm dưới vòi hoa sen sau đó lau khô người, mặc quần áo và đi tất.

Vấn đề ăn uống: Sau sinh mẹ cần bổ sung nhiều năng lượng và đa dạng các nhóm chất để đảm bảo đủ sữa cho con bú, trong đó quan trọng nhất là protein và canxi. Nhu cầu canxi giai đoạn này vào vào khoảng 1000mg, mẹ có thể bổ sung thông qua các thực phẩm như tôm, cua cá, sữa, trứng… Lượng protein cần thiết hàng ngày vào khoảng 80-100g có nhiều trong các loại ngũ cốc, đậu, thịt, trứng…. Khoảng thời gian này mẹ nên ăn thực phẩm đã nấu chín và ăn lúc còn nóng, bổ sung các bữa phụ bằng bánh, chè hoặc trái cây. Ngoài ra trong thời gian cho con bú, mẹ cần bổ sung sắt và acid folic, tăng cường rau xanh chống táo bón, uống đủ nước để tăng cường tiết sữa.

Phong tục kiêng cữ khuyên các bà mẹ mới sinh nên lựa chọn thực phẩm giàu năng lượng, giàu protein để phục hồi mức năng lượng, giúp co tử cung và để đáy chậu mau lành. Trong số các món ăn bổ dưỡng theo truyền thống được khuyên dùng là cháo, súp cá và trứng luộc chín. Đôi khi, những bà mẹ mới sinh chỉ bắt đầu ăn những thực phẩm thảo dược đặc biệt sau khi đã thải hết sản dịch ra ngoài.

kinh nghiệm ở cữ
Mẹ nên chú trọng bổ sung các chất dinh dưỡng cho cơ thể đặc biệt là các thành phần chứa protein và canxi

Vấn đề về vận động: Để tử cung co hồi tốt nhất, sản dịch nhanh hết, hạn chế tắc mạch mẹ cần thường xuyên vận động sau khi sinh. Trong ngày đầu tiên mẹ có thể ngồi dậy và những ngày sau đó có thể đi lại trong phòng, tắm nắng từ ngày thứ 2. Sau khoảng 1 tuần khi cơ thể đã bớt đau đớn hơn mẹ có thể tập thể dục với các bài tập toàn thân nhẹ nhàng.

Giấc ngủ: Mẹ ở cữ cần phải ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày để đảm bảo hồi phục sức khỏe nhanh nhất, đồng thời để cơ thể sản xuất đủ sữa theo nhu cầu của bé. Ngoài thời gian chăm sóc bé và cho bé bú, mẹ nên đi ngủ thay vì sử dụng các thiết bị điện tử. Ngủ đủ giấc cũng giúp mẹ tránh được nguy cơ trầm cảm sau sinh.

kinh nghiệm ở cữ
Mẹ ở cữ cần phải ngủ đủ 8 tiếng mỗi ngày để đảm bảo hồi phục sức khỏe nhanh nhất

Cho bé bú sữa mẹ: Những lợi ích từ sữa mẹ đối với trẻ sơ sinh là điều không thể phủ nhận. Việc cho con bú cũng tạo ra mối gắn kết đặc biệt giữa mẹ và con. Trước khi cho con bú, mẹ cần lau sạch đầu ti và vắt bớt vài giọt sữa đầu, sau đó cho bé bú hết bên này mới chuyển sang bên kia để duy trì khả năng tiết sữa đều đặn của cơ thể.Một lưu ý là mẹ nên ngồi thay vì nằm cho con bú.

Nghe nhạc: Để hạn chế những suy nghĩ tiêu cực sau khi sinh, hạn chế nguy cơ rơi vào trạng thái trầm cảm, mẹ nên nghe một số bài nhạc nhẹ nhàng, nhạc dân ca hoặc nhạc trữ tình sẽ rất tốt cho tâm trạng. Âm lượng cũng nên để mức vừa phải để hạn chế ảnh hưởng đến khả năng nghe của mẹ và bé.

Chế độ ăn khi ở cữ
Mẹ nên duy trì chế độ ăn đa dạng các nhóm chất, nhất là protein và canxi

Những điều không nên làm khi ở cữ

Khi mẹ đã hiểu ở cữ là gì, mẹ sẽ dễ dàng nhận thấy những điều cần tránh trong khoảng thời gian này, đó là:

  • Tránh mang những vật nặng, nhất là đối với sản phụ sinh mổ.
  • Hạn chế việc lên xuống cầu thang.
  • Kiêng quan hệ vợ chồng đến khi vết mổ hoặc vết khâu đã lành hoàn toàn.
  • Không thụt rửa âm đạo, không sử dụng cốc nguyệt san hoặc tampon trong 4-6 tuần sau khi sinh.
  • Tránh uống các loại đồ uống có cồn.
  • Tránh việc ăn uống thiếu chất, kiêng khem quá nhiều.
  • Không nên ăn mặn.
  • Tránh căng thẳng, lo lắng quá mức.
  • Kiêng tắm bằng nước lạnh hoặc đi bơi.
Những điều không nên làm khi ở cữ
Những điều không nên làm khi ở cữ

Những thắc mắc thường gặp về ở cữ

Sau khi sinh là thời điểm sức khoẻ của mẹ trở nên yếu hơn, hệ miễn dịch cũng chưa hoàn toàn phục hồi. Do đó mẹ nên hạn chế ra ngoài để tránh các tác nhân như gió, nước mưa, virus, vi khuẩn tấn công ảnh hưởng tới khả năng hồi phục của mẹ.

Để sữa mẹ đảm bảo đủ số lượng và chất lượng, mẹ cần tăng khẩu phần ăn hàng ngày với đa dạng các nhóm chất dinh dưỡng, uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày.

Những quan niệm ở cữ sai lầm mà không ít mẹ gặp phải là: kiêng tắm gội quá lâu, hơ nóng hoặc nằm than, kiêng ra ngoài…

Trên đây là những thông tin chúng tôi muốn cung cấp cho mẹ về Ở cữ là gì và những kinh nghiệm ở cữ chuẩn khoa học. Hi vọng qua bài viết này mẹ sẽ bỏ túi cho mình nhiều kiến thức hữu ích. Nếu mẹ còn thắc mắc hay có những kinh nghiệm hay về chủ đề này, hãy chia sẻ với FELISA MOMSPA nhé.

Nguồn:

[1] Yang X, Qiu M, Yang Y, Yan J, Tang K. Maternal postnatal confinement practices and postpartum depression in Chinese populations: A systematic review. PLoS One. 2023 Oct 30;18(10):e0293667. doi: 10.1371/journal.pone.0293667. PMID: 37903136; PMCID: PMC10615300. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37903136/

[2]  Xin JKY, Shian GY, Han TT, San WTW. Experiences of postpartum Chinese women undergoing confinement practices: A qualitative meta-synthesis. Int J Nurs Pract. 2024 Feb 20:e13251. doi: 10.1111/ijn.13251. Epub ahead of print. PMID: 38379023. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/ijn.13251

[3] Jennings B, Edmundson M. The postpartum period: after confinement: the fourth trimester. Clin Obstet Gynecol. 1980 Dec;23(4):1093-103. doi: 10.1097/00003081-198012000-00013. PMID: 7004696. https://journals.lww.com/clinicalobgyn/citation/1980/12000/the_postpartum_period__after_confinement__the.13.aspx

Thông tin đáng tin cậy từ Felisa

Khi thực hiện các bài viết trên website, mục đích của chúng tôi là: bất kỳ bố mẹ nào cũng có thể tiếp cận được với các nguồn thông tin chính xác.

Tất cả các bài viết của chúng tôi được nghiên cứu kỹ lưỡng và dựa trên những dữ liệu mới nhất từ các nguồn học thuật uy tín và đáng tin cậy. Chúng tôi xây dựng các bài viết này cùng với các cố vấn chuyên môn là các bác sĩ thuộc chuyên khoa Sản phụ tại ĐH Y Dược TPHCM & ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ thuộc chuyên khoa Da liễu tại ĐH Y Dược TPHCM.

Xem thêm: Quá trình biên tập của chúng tôi

Question and answer (0 comments)