Trầm Cảm Khi Mang Thai Sẽ Gây Ảnh Hưởng Gì Đến Các Mẹ Bầu?

Trầm Cảm Khi Mang Thai
BS. CKI. To Van Vinh

Tư vấn chuyên môn bài viết

BS. CKI. Tô Văn Vinh

Chuyên khoa Sản Phụ Khoa - Bệnh viện Từ Dũ

Đặt Lịch Hẹn Xem hồ sơ

Trầm cảm khi mang thai là vấn đề nhiều mẹ bầu gặp phải hiện nay. Tuy nhiên những biểu hiện của nó thường bị xem nhẹ và bỏ qua. Có không ít sự việc thương tâm đã xảy ra cho cả mẹ bầu và thai nhi do trầm cảm lúc mang thai. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp các thông tin cần thiết về vấn đề này để mẹ bầu biết và phòng tránh. 

Trầm cảm khi mang thai là do đâu?

Khi mang thai, lượng hormone trong cơ thể người mẹ có sự thay đổi mạnh mẽ để thích nghi với việc nuôi dưỡng bào thai. Điều này kéo theo nhiều sự thay đổi của mẹ về cả tâm lý lẫn sinh lý, nếu không kịp thích nghi mẹ rất dễ gặp phải tình trạng trầm cảm khi mang thai.

Bên cạnh đó, những yếu tố ngoại cảnh như gia đình, các mối quan hệ xã hội, áp lực công việc trong giai đoạn mang thai cũng là nguyên nhân khiến mẹ bầu gặp phải tình trạng này. Đôi khi chỉ là những mâu thuẫn rất nhỏ trong gia đình, nhất là những mâu thuẫn với nhà chồng cũng sẽ khiến mẹ dần rơi vào trạng thái suy sụp, trầm cảm.

Nếu bạn đã từng bị trầm cảm trong quá khứ, các triệu chứng của bạn có thể quay trở lại hoặc nếu bạn đang sống chung với chứng trầm cảm trước khi mang thai thì tình trạng có thể trở nên tồi tệ hơn khi bạn mang thai.

Trầm cảm khi mang thai là gì
Trầm cảm trong khi mang thai không còn là vấn đề mới trong xã hội

12 Dấu hiệu giúp nhận biết mẹ bầu đang bị trầm cảm

Theo thống kê, hiện có tới 14-23% phụ nữ gặp phải tình trạng trầm cảm khi mang thai. Con số này là không hề nhỏ và có thể để lại những hậu quả nặng nề cho tâm lý người phụ nữ sau này.

Những dấu hiệu nhận biết mẹ bầu đang bị trầm cảm thường không rõ ràng và có thể bị nhầm lẫn với những thay đổi tâm sinh lý khi mang thai nên nhiều gia đình thường chủ quan mà bỏ qua. Các dấu hiệu sau đây có thể cảnh báo tình trạng này:

  1. Thường xuyên cảm thấy buồn, tâm trạng không vui, không thoải mái, thường thấy chán nản và bực dọc.
  2. Rất dễ nổi giận dù với những vấn đề nhỏ.
  3. Dễ khóc, dễ tủi thân.
  4. Hay cảm thấy mệt mỏi, lo lắng, căng thẳng.
  5. Không có hứng thú với mọi việc, kể cả với những sở thích trước đó.
  6. Hành vi chậm chạp và dễ bị kích động.
  7. Mất ngủ hoặc khó vào giấc ngủ.
  8. Có xu hướng không muốn tiếp xúc với bất kỳ người nào, kể cả gia đình, người thân.
  9. Có tâm lý bất cần, không muốn đi khám thai hoặc tỏ ra chống đối những chỉ định của bác sĩ.
  10. Có hứng thú với các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá.
  11. Tim đập nhanh, đôi khi bị choáng, ngất xỉu.
  12. Có suy nghĩ kết thúc cuộc sống để thoát khỏi khủng hoảng.

Một số trường hợp, biểu hiện trầm cảm khá giống với lúc mẹ bầu ốm nghén nên mẹ không nên chủ quan mà cần chú ý đặc biệt tới cảm xúc, tâm trạng trong giai đoạn này. Nếu mẹ thấy xuất hiện những cảm xúc tiêu cực quá nhiều, quá lâu thì cần tìm tới sự tư vấn của bác sĩ.

Bên cạnh đó giai đoạn này mẹ bầu rất cần sự quan tâm, chăm sóc của người thân trong nhà, nhất là từ chồng để chia sẻ những cảm xúc hoặc sự băn khoăn lo lắng trong quá trình mang thai. Điều này sẽ giúp ích rất nhiều trong việc nhận biết sớm những bất thường trong tâm lý mẹ bầu, tránh gặp phải tình trạng trầm cảm khi mang thai.

>>> Xem thêm: Trầm cảm khi mang thai – BMJ Journals

Tại sao khi mang thai thường dễ bị trầm cảm?

Có rất nhiều lý do khiến mẹ bầu rơi vào trạng thái trầm cảm. Tuỳ theo trạng thái tâm lý, hoàn cảnh và ý chí của mỗi người mà có những nguyên nhân khác nhau, một số nguyên nhân có thể kể đến:

Sự thay đổi hormone

Hormon thay đổi khiến tâm lý mẹ bầu trở nên nhạy cảm hơn với những vấn để xung quanh, mẹ cảm thấy lo lắng hơn, suy nghĩ nhiều hơn, thường chuyện bé xé ra to. Cãi vã với chồng cũng thường xảy ra và căng thẳng hơn khi mang thai.

Lo lắng tài chính

Quá trình mang thai và sinh con là quãng thời gian cần tiền nhiều hơn để khám thai, mua thuốc bổ, tăng cường thực phẩm trong bữa ăn để nuôi dưỡng thai nhi. Điều này khiến nhiều mẹ áp lực vì phải cân đối lại nguồn tài chính hàng tháng. Mặt khác, mẹ bầu bí nhưng vẫn cần phải hoàn thành các công việc nhà và việc cơ quan để đảm bảo tài chính cho cuộc sống.

Nguyên nhân trầm cảm
Nhiều mẹ bầu phải đau đầu để cân đối chi tiêu hàng tháng

Thiếu sự hỗ trợ từ gia đình

Mẹ bầu thường lo lắng, mệt mỏi do ốm nghén, tăng cân, mất ngủ nên rất cần sự quan tâm, giúp đỡ của những người thân. Nếu người thân không quan tâm mà thờ ơ, xem nhẹ thì sẽ dễ khiến mẹ bầu cảm thấy tổn thương và rơi vào những suy nghĩ tiêu cực.

Có thai ngoài ý muốn

Điều này dễ khiến phụ nữ lo lắng, sợ hãi và dè dặt trước thái độ của mọi người đối với mình, thêm vào đó mang thai ngoài ý muốn thường thiếu sự chuẩn bị chu đáo về cả tinh thần và vật chất khiến căng thẳng, áp lực gia tăng là lý do khiến mẹ gặp tình trạng trầm cảm khi mang thai.

tại sao trầm cảm khi mang thai
Việc có thai khi chưa có sự chuẩn bị sẽ là nỗi lo lắng cho nhiều mẹ bầu

Áp lực từ xã hội

Ngày nay, phụ nữ thường gặp phải nhiều áp lực hơn, không chỉ phải giỏi việc nước còn phải đảm đang việc ở nhà. Phải hoàn thành cả 2 việc này khi đang mang thai là một áp lực rất lớn đối với mẹ bầu. Bên cạnh đó, mẹ còn phải đối mặt với câu hỏi của những người xung quanh như con trai hay con gái, thai khoẻ mạnh không, có tăng cân không, so sánh với những mẹ bầu khác.

Yếu tố di truyền

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, sự rối loạn cảm xúc khi mang thai có tính di truyền nếu như trong gia đình có mẹ hoặc chị em gái gặp phải trầm cảm thì mẹ bầu cũng thuộc đối tượng có nguy cơ cao.

tại sao mẹ bầu bị trầm cảm
Yến tố di truyền cũng là một trong những lý do dẫn đến rối loạn cảm xúc trong thai kì

Bị lạm dụng

Trong thời gian mang thai nếu mẹ bị lạm dụng về tình dục hoặc sức khoẻ, bị đối xử tệ bạc, thiếu công bằng, không được tôn trọng cũng khiến mẹ trở nên nhạy cảm và phát sinh suy nghĩ tiêu cực.

Rối loạn hormon tuyến giáp

Tuyến giáp là nơi tiết ra các hormone liên quan đến nội tiết ở phụ nữ mang thai. Nếu có sự bất thường ở cơ quan này thì cũng sẽ trở thành nguyên nhân phát sinh trầm cảm trong khi mang thai.

Nguy cơ gây trầm cảm khi mang thai
Những yếu tố gây trầm cảm khi mang thai

Trầm cảm khi mang thai sẽ gây ra những ảnh hưởng nguy hiểm nào?

Những tác động của trầm cảm khi mang thai đến người mẹ có thể gây ra nhiều nguy hiểm nếu không được phát hiện và điều trị sớm.

Ở giai đoạn đầu thai kỳ, trầm cảm có thể gây ra nguy cơ sinh non, sảy thai, thai kém phát triển, nhẹ cân, mẹ có thể bị tiểu đường thai kỳ… Trường hợp nặng, có thể ảnh hưởng  tới sự phát triển bình thường của thai nhi sau khi được sinh ra, trẻ cũng có thể gặp các biểu hiện rối loạn hành vi, rối loạn cảm xúc, tự kỷ, chậm nói…

Hậu quả trầm cảm trong thai kỳ
Mẹ bị trầm cảm trong thai kỳ có thể khiến trẻ sinh ra nhẹ cân, sinh non và gặp một số vấn đề về sức khỏe

Bên cạnh đó, khi mẹ mắc trầm cảm lúc mang thai sẽ có những suy nghĩ và hành vi không tự chủ, thiếu tỉnh táo, thậm chí có thể gây ra những tổn thương cho bản thân và thai nhi.

Vì thế, nếu phát hiện các biểu hiện nghi ngờ trầm cảm, mẹ hãy tới gặp bác sĩ để kiểm tra sớm, tránh những hậu quả đáng tiếc.

Những biện pháp giúp giải quyết tình trạng trầm cảm khi mang thai

Để hạn chế những ảnh hưởng của trầm cảm khi mang thai tới phụ nữ, mẹ có thể áp dụng một số biện pháp như:

Liệu pháp tâm lý

Trầm cảm là một loại rối loạn tâm lý nên biện pháp hữu hiệu nhất vẫn là dùng các liệu pháp tâm lý để điều trị. Mẹ hãy dành thời gian để nghỉ ngơi, làm những việc mình yêu thích để giảm những suy nghĩ, lo lắng quá mức hoặc chia sẻ, tâm sự với người thân, bạn bè. Mẹ cũng có thể tìm đến sự giúp đỡ của các bác sĩ tâm lý nếu cảm thấy quá ngột ngạt, lo lắng.

cách trị trầm cảm khi mang thai
Nếu tình trạng trầm cảm ngày càng nặng mẹ nên nhờ đến sự giúp đỡ của bác sĩ tâm lý

Tập thể dục đều đặn hàng ngày

Việc thường xuyên rèn luyện thể dục không chỉ tốt cho sự phát triển của thai nhi mà còn có thể khiến cơ thể bà bầu cảm thấy thoải mái, thư thái, hạn chế cảm xúc tiêu cực. Các liệu trình massage thư giãn tại spa trong quá trình mang thai cũng là liệu pháp giải tỏa căng thẳng mệt mỏi rất hiệu quả. Tham khảo các liệu pháp massage cho bà bầu của FELISA MOMSPA tại đây.

Cách ngăn ngừa trầm cảm
Massage là liệu pháp hiệu quả giúp giảm căng thẳng ở bà bầu

Sự động viên, khích lệ từ bạn bè hay người thân

Người nhà, bạn bè đóng vai trò rất quan trọng trong việc thay đổi tâm lý của mẹ bầu. Họ là những người mẹ tin tưởng trút bầu tâm sự, giúp đỡ, hỗ trợ mẹ khi cần thiết. Vì thế nếu mẹ nhận được những sự quan tâm, động viên chia sẻ thì sẽ giảm được rất nhiều những lo lắng phiền muộn, những cảm xúc tiêu cực mệt mỏi trong quá trình mang thai.

điều trị trầm cảm ở mẹ bầu
Việc chia sẻ với mọi người sẽ giúp mẹ bầu giảm được rất nhiều những lo lắng phiền muộn

Điều trị bằng thuốc

Dùng thuốc chỉ áp dụng với những mẹ có mức độ trầm cảm nặng mà các liệu pháp khác không đem lại hiệu quả. Biện pháp này chỉ áp dụng khi mẹ được bác sĩ thăm khám, tư vấn và chỉ định dùng thuốc. Mẹ không được tự ý sử dụng vì nếu không uống đúng, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự ổn định và sự phát triển bình thường của bào thai, do đó mẹ cần đi khám trước khi muốn sử dụng bất kỳ thuốc gì.

Một số thắc mắc thường gặp về vấn đề trầm cảm khi mang thai

Trầm cảm khi mang thai có thể gây ra các ảnh hưởng trong quá trình chuyển dạ, làm tăng nguy cơ sinh non, kéo dài quá trình hồi phục sau sinh của mẹ hoặc gây khó tạo được sự gắn kết tình cảm giữa mẹ và con.

Sử dụng thuốc điều trị trầm cảm lúc mang thai có thể gây ra một số nguy cơ đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi như sinh non, trẻ sinh ra chậm phát triển ngôn ngữ, thiếu hoạt bát hoặc có thể bị tự kỷ,…Vì thế khi có dấu hiệu trầm cảm trong lúc mang thai mẹ bầu nên tìm đến bác sĩ tâm lý để tham vấn và lựa chọn loại thuốc thích hợp đảm bảo an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

Mẹ bầu có thể tìm tới sự tư vấn của các chuyên gia tâm lý, hoặc tham gia các hội nhóm của các mẹ bầu trên các nền tảng mạng xã hội để chia sẻ những vấn đề của mình và có sự hỗ trợ lẫn nhau.

Trầm cảm khi mang thai là một vấn đề không còn xa lạ trong xã hội hiện nay. Mỗi người chúng ta cần quan tâm và trang bị đủ kiến thức về vấn đề này để sớm phát hiện nếu có người thân trong gia đình đang gặp phải cũng như có các giải pháp điều trị kịp thời, hạn chế những hậu quả đáng tiếc.

Nguồn:

  1. O’Keane V, Marsh MS. Depression during pregnancy. BMJ. 2007 May 12;334(7601):1003-5. doi: 10.1136/bmj.39189.662581.55. PMID: 17494021; PMCID: PMC1867919.
  2. Evans J, Heron J, Francomb H, Oke S, Golding J. Cohort study of depressed mood during pregnancy and after childbirth. BMJ. 2001 Aug 4;323(7307):257-60. doi: 10.1136/bmj.323.7307.257.
  3. Depression in pregnancy – NHS. https://www.nhs.uk/pregnancy/keeping-well/depression/

Thông tin đáng tin cậy từ Felisa

Khi thực hiện các bài viết trên website, mục đích của chúng tôi là: bất kỳ bố mẹ nào cũng có thể tiếp cận được với các nguồn thông tin chính xác.

Tất cả các bài viết của chúng tôi được nghiên cứu kỹ lưỡng và dựa trên những dữ liệu mới nhất từ các nguồn học thuật uy tín và đáng tin cậy. Chúng tôi xây dựng các bài viết này cùng với các cố vấn chuyên môn là các bác sĩ thuộc chuyên khoa Sản phụ tại ĐH Y Dược TPHCM & ĐH Y khoa Phạm Ngọc Thạch, bác sĩ thuộc chuyên khoa Da liễu tại ĐH Y Dược TPHCM.

Xem thêm: Quá trình biên tập của chúng tôi

Question and answer (0 comments)